भाषिक गुलामीची परमावधी

मराठी अनुवाद करणे हे तर रोजचे घावन घाटलं. मात्र ह्याचा अनुवाद करावा लागेल असे स्वप्नातही ना वाटलं!

ऐक माझ्या सोन्या बाळा, केव्हाच झाली सकाळ

निर्वाणीची सुचना आता, अंथरुणातून उगव

छानपैकी दात घास, चमकव तुझे दात

हसण्यावारी नेऊ नकोस, हितच आहे त्यात

गरमगरम दूध केलंय, घालून हळद साखर

हाताने तू विटा फोडशील, हे प्यायलास तर

एक पेला दोनदा प्यायलास, तर जीवनसत्त्व भरपूर

होशील धोनी तूही आणि मग धावांना येईल पूर

गणिताच्या गुरूजींना विचार सार्‍या शंका

मधल्या सुट्टीत पाठ कर मराठीच्या कविता

शाळा सुटल्यावर संध्याकाळी घरी ये लवकर

येता येता वाटेतच पाठ कर वाक्प्रचार

आजोबांच्या वाढदिवसाचे रात्री आहे जेवण

अशा भवतालातच होते मुलांचे संगोपन

मराठीची शिकवणीही लावू तुला खास

दैनिकांत शोधलं खूप पण लागला नाही माग

मूळ कवीः मुरारी देशपांडे ९८२२०८२४९७

मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०२००२२८

स्तोत्रानुवाद-१०: एकात्मता मंत्र

वृत्तः इंद्रवज्रा (अक्षरे-११)
मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०२२०२२१

 

१	यं वैदिका मन्त्रदृशः पुराणा इन्द्रं यमं मातरिश्वानमाहुः वेदान्तिनोऽनिर्वचनीयमेकं यं ब्रह्मशब्देन विनिर्दिशन्ति	इंद्रा यमा मातरिश्वापरी जे ज्या देवता बोलत मंत्रद्रष्टे वेदान्तियांना नच वर्णवे जो ब्रह्मा जया बोलत कौतुके ते
२	शैवा यमीशं शिव इत्यवोचन्‌ यंवैष्णवा विष्णुरिति स्तुवन्ति बुद्धस्तथाऽर्हन्निति बौद्धजैनाः सत्‌-श्री-अकालेति च सिक्खसन्तः	ज्याला शिवा बोलत शैव लोक विष्णू जया वैष्णव बोलतात अर्हन्न जैनांस बौद्धांस बुद्ध सत्श्रीअकाला म्हणतात शीख
३	शास्तेति केचित्‌ प्रकृतिः कुमारः स्वामीति मातेति पितेति भक्त्याः यं प्रार्थयन्ते जगदीशितारं स एक एव प्रभुरद्वितीयः	शास्ता कुणी प्रकृति वा कुमार मातापिता मालकतुल्य भावे ज्या प्रार्थिती, जो जगतास त्राता तो एकची देव न तुल्य कोण

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥

अर्थ

प्राचीन काळचे मंत्रदृष्टी असलेले ऋषी ज्याला इंद्र, यम, मातरिश्वन् आदी वैदिक देवता (वैदिका) म्हणून संबोधतात, ज्या एका अवर्णनीय अद्वितीयाला वेदांती लोक ब्रह्मा म्हणून उल्लेखतात, शैव ज्याची शंकर म्हणून आणि वैष्णव ज्याची विष्णू म्हणून स्तुती करतात, बौद्ध आणि जैन ज्याला बुद्ध आणि अर्हन्न म्हणतात, त्याचप्रमाणे शीख ज्याला सत् श्री अकाल म्हणून संबोधतात, ज्या जगत्रात्याला कोणी शास्ता, कोणी प्रकृती, कोणी कुमारस्वामी, कोणी माता, कोणी पिता मानून भक्तिपूर्वक प्रार्थना करतात, तो अद्वितीय ईश्वर एकच आहे.

गीतानुवाद-२३७: बहारों फूल बरसाओ

मूळ हिंदी गीतः हसरत, संगीतः शंकर-जयकिसन, गायकः रफी
चित्रपाः सुरज, सालः १९६६, भूमिकाः राजेंद्रकुमार, वैजयंतीमाला 

मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २००८०९१३

धृ	बहारों फूल बरसाओ मेरा महबूब आया है हवाओं रागिनी गाओ मेरा महबूब आया है	बहारी तू फुले वर्षव प्रिया माझी आलेली आहे हवांनो नादवा संगीत प्रिया माझी आलेली आहे
१	ओ लाली फूल की मेंहँदी लगा इन गोरे हाथों में उतर आ ऐ घटा काजल लगा इन प्यारी आँखों में सितारों माँग भर जाओ	फुलांच्या लालीम्या रंगव मेहेंदी गोर्‍या हातांवर काजळा रात्रीतून येऊन सजव हे आवडते डोळे तार्‍यांनो द्या प्रभा तुमची
२	नज़ारों हर तरफ़ अब तान दो इक नूर की चादर बडा शर्मीला दिलबर है चला जाये न शरमा कर ज़रा तुम दिल को बहलाओ	देखाव्यांनो चहुबाजूंस चादर दीप्तीची पसरा लाजरी ही प्रिया आहे न जावो लाजूनी परतून जरा रमवा प्रियेचे मन
३	सजाई है जवाँ कलियों ने अब ये सेज उल्फ़त की इन्हें मालूम था आएगी इक दिन ऋतु मुहब्बत की फ़िज़ाओं रंग बिखराओ	सजवलेली तरूण कलिकांनी आहे ही शय्या प्रेमाची माहित होते यांना एक दिस ऋतू प्रेमाचा येईल की बहारींनो रंग उधळा

गीतानुवाद-२३६: एक तू ना मिला

मूळ हिंदी गीतः इंदिवर, संगीतः कल्याणजी-आनंदजी, गायकः लता
चित्रपटः हिमालय की गोद में, सालः १९६५, भूमिकाः मनोजकुमार, माला सिन्हा 

मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०२११२१९

 

धृ	एक तू ना मिला सारी दुनिया मिले भी तो क्या है मेरा दिल ना खिला सारी बगिया खिले भी तो क्या है	मिळसी न तू सारे जगही मिळून फायदा काय बहरे ना हे मन सारे उपवन बहरलेही तरी काय
१	धरती हूँ मैं और तू है गगन होगा कहाँ तेरा मेरा मिलन लाख पहेरे यहाँ प्यार दिल में पले भी तो क्या हैं	मी धरती आहे आणि तू आहेस गगन सांग होईल कुठे तुझे-माझे मिलन लाख पहारे इथे प्रेम रुजले मनातही तरी काय
२	तक़दीर की मैं कोई भूल हूँ डाली से बिछड़ा हुआ फूल हूँ साथ तेरा नहीं संग दुनिया चले भी तो क्या है	कुठलीशी दैवाची मी चूक आहे फांदीवरून खुडलेले फूल आहे सोबत नाही तुझी साथ जग चालले हे तरी काय
३	तुझसे लिपटकर जो रो लेते हम आँसू नहीं थे ये मोती से कम तेरा दामन नहीं ये आँसू ढले भी तो क्या है	मी रडते गळ्यात घालुनी रे गळा अश्रू ते मोतियांहून न मुळी कमी तव आश्रयाविण हे अश्रू ढळले तरी फायदा काय

गीतानुवाद-२३५: एक तू जो मिला

मूळ हिंदी गीतः इंदिवर, संगीतः कल्याणजी-आनंदजी, गायकः लता
चित्रपटः हिमालय की गोद में, सालः १९६५, भूमिकाः मनोजकुमार, माला सिन्हा

मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०२११२१८

 

धृ	एक तू जो मिला, सारी दुनिया मिली खिला जो मेरा दिल, सारी बगिया खिली	एक तू भेटलास सारे जगच भेटले बहरले माझे मन, उपवने बहरली
१	तू सूरज मैं सूरजमुखी हूँ पिया ना देखूँ तुझे तो खिले ना जिया तेरे रंग मैं रंगी मेरे दिल की कली	तू सूर्य मी सूर्यमुखी आहे प्रिया न पाहीन तुला तर चैन ना मला तुझ्या रंगात रंगली मनाची कळी
२	अनोखा हैं बंधन ये कँगन साजन बिना डोर के बंध गया मेरा मन तू जिधर ले चल मैं उधर ही चली	अनोखे हे बंधन आहे कंकण प्रिया बिना दोरीने बांधते बघ मला तू जिथे नेसी मज, जातसे तिथे मी
३	कभी जो ना बिछड़े वो साथी हूँ मैं तू मेरा दिया तेरा बाती हूँ मैं बुझाया बुझी जलाया जली	कधी ना सोडे जी, अशी मी सोबती तू दीपक माझा, वात मी रे तुझी विझवता मी विझे, उजळता पेटती

गीतानुवाद-२३४: हे... निले गगन के तले

मूळ हिंदी गीतः साहिर लुधियानवी, संगीतः रवी, गायकः महेंद्र कपूर
चित्रपटः हमराज, सालः १९६७, भूमिकाः राजकुमार, सुनील दत्त, विम्मी, मुमताज 

मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०२१११३०

 

धृ	हे... नीले गगन के तले धरती का प्यार पले ऐसे ही जग में आती हैं सुबहें ऐसे ही शाम ढले	हे... निळ्या नभाच्या तळी धरतीचे प्रेम फुले अशीच जगती येते पहाट अशीच सांज ढळे
१	शबनम के मोती फूलों पे बिखरे दोनों की आस फले	दवाचे मोती फुलांवर तरती दोघांची आशा फळे
२	बलखाती बेलें मस्ती में खेलें पेड़ों से मिलके गले	वळत्या या वेली मस्तीत विहरती वृक्षांना घेऊन कवेत
३	नदिया का पानी दरिया से मिलके सागर की ओर चले	नदीचे पाणी होऊन दरिया सागराकडे चालते